wersja  do wydruku w formacie PDF

Sumaki pochodzą z Ameryki Północnej, Azji Wschodniej i Afryki Południowej. Znanych jest około 150 gatunków małych drzewek bądź krzewów. Najbardziej znane to Rhus radicans (Sumak pnący), Rhus toxicodendron (Sumak jadowity) i spotykany u nas Rhus typhina (Sumak octowiec). Jako źródło garbników uprawia się w obszarach ciepłych Rhus coriaria (Sumak garbarski) pochodzący z obszaru śródziemnomorskiego. We wschodniej Azji duże znaczenie ma Rhus verniciflua (Sumak lakowy) z Chin dostarczający żywicy zwanej laką, służącej do wyrobu różnych przedmiotów.

Rhus typhina L. (Sumak octowiec syn.: Rhus hirta (L.) Sudw) - niskopienne drzewo o szybkim wzroście - roślina krótkowieczna dorastająca do wysokości 5-6 m. Pień ma krótki lub w ogóle go brak. Kora jest lekko chropowata, pokryta aksamitnym nalotem, zawiera mleczny sok. Korzenie sumaka rozrastają się bardzo szeroko tuż pod powierzchnią ziemi. Są mięsiste i w razie ich uszkodzenia bardzo szybko tworzą się odrośla korzeniowe i powstają gęste zarośla tych roślin. Dlatego też w miejscu gdzie rośnie sumak nie są zalecane żadne zabiegi mechaniczne. Posiadają grube, sztywne pędy, zamszowo, gęsto, brązowo owłosione z szerokim, brązowym rdzeniem. W młodych pędach występuje aromatyczny sok mleczny. Pędy widlaste są luźno ułożone i przypominają poroże. Korona jest bardzo regularna, kulista o parasolowatym kształcie. Liście skrętoległe o długości 20-40 cm, są złożone – nieparzystopierzaste (5-13 par listków). Pojedyncze listki są podłużnie lancetowate, równomiernie piłkowane. Listki boczne są siedzące, a szczytowy osadzony na ogonku. Listki są z wierzchu zielone, nagie, a od spodu szarozielone, sine i owłosione (co najmniej wzdłuż nerwu głównego). Liście opadają na zimę, a wiosną późno się rozwijają (dopiero w maju).

Jesienią ładnie przebarwiają się na różne odcienie żółci, czerwieni i pomarańczu. Roślina dwupienna - kwitnie w czerwcu - lipcu. Kwiaty sumaka zebrane są na końcach pędów w zbite, sterczące wiechy dochodzące do 15 cm długości. Kwiaty zielonkawe albo żółtawe - męskie w luźnych, szerokich wiechach, żeńskie zaś w gęstych i kolbowatych kwiatostanach. Są miododajne i masowo odwiedzane przez pszczoły. Owocostany stożkowate, duże, wyprostowane, sterczące, zbite, gęsto owłosione, barwy czerwonej lub purpurowoczerwonej. Utrzymują się na roślinach przez całą zimę, a często przez całe następne lato.
   
Sumak octowiec jest gatunkiem szczególnie mało wymagającym. Nadaje się do posadzenia w miejsca gdzie ze względu na niekorzystne warunki inne rośliny nie chcą rosnąć. Roślina pionierska (ruderalna) - jest bardzo tolerancyjna w stosunku do gleby. Dobrze rośnie zarówno na glebach wilgotnych i suchych, zbitych i przepuszczalnych, kwaśnych i zasadowych. Najlepiej czuje się i rośnie na stanowiskach słonecznych. Jest wytrzymały na mrozy i odporny na warunki miejskie, zanieczyszczenia powietrza oraz suszę. Należy do wyjątkowo interesujących roślin ze względu na piękne przebarwianie liści jesienią (kolory od żółci do  szkarłatnoczerwonego), a także dekoracyjne owocostany, które późnym latem i wczesną wiosną tworzą efektowną ozdobę. Sadzić je należy w luźnych grupach lub pojedynczo. Sumaki rozmnaża się z nasion, można także rozmnażać je wegetatywnie przez sadzonki lub odrośla korzeniowe.

Rhus radicans L. (syn. Toxicodendron vulgare Mili.) - Sumak pnący - występuje w Środkowej i wschodniej części Ameryki Północnej. Jest  to pnący krzew, dorastający do wysokości 2-3 m. Pędy ma opatrzone korzeniami czepnymi i za ich pomocą przytwierdza się do kory drzew, do kamieni i murów. Wytwarza także liczne odrośla korzeniowe. Liście ma złożone - trójlistkowe. Listki rombowatojajowate, o długości 4-10 cm, całobrzegie lub grubo ząbkowane, z wierzchu nagie i ciemnozielone, od spodu owłosione i jasnozielone. Jesienią liście pięknie przebarwiają na kolor pomarańczowy i szkarłatny. Rośliny kwitną pod koniec maja, są drobne i niepozorne, zielonkawe. Kwiaty zebrane są w owłosione wiechy. Owocem jest drobny, kulisty pestkowiec koloru żółtego.

Najlepiej rośnie w miejscach słonecznych, jest wytrzymały na mrozy i bardzo dekoracyjny w okresie jesiennym. Roślina ozdobna i lecznicza, jednak nie polecana do szerokiego zastosowania ze względu na silne właściwości parzące. Sok z pędów oraz korzeni może wywołać bolesne podrażnienia skóry. Spotykany jest niemal wyłącznie w kolekcjach dendrologicznych. 

home | aktualności | układ Ogrodu | roślinność | rośliny zielne | drzewa | ciekawostki | szklarnie | od nas
sprzedaż | edukacja | galeria | nasi Dobroczyńcy | inne ogrody | BIP | m@il | mapa serwisu | jak trafić?